Czy wiesz, że człowiek, jako jedyny gatunek na świecie, potrafi MYŚLĄ uruchomić reakcję „walcz albo uciekaj”? Wystarczy, że o czymś pomyślisz, wykreujesz w swojej wyobraźni w odpowiedzi na informację przedstawioną w telewizji lub mediach społecznościowych… i już uruchamiasz całą lawinę hormonalnych zmian w swoim ciele. Chociaż nie znajdujesz się w sytuacji realnego zagrożenia, Twój umysł o tym nie wie, nie umie tego rozróżnić. Główną reakcją hormonalną, która wtedy w Tobie zachodzi, jest reakcja na stres.
Jakie są objawy reakcji na stres? Co zadziewa się w Twoim ciele?
W reakcji stresowej biorą udział dwa biologiczne systemy, dwa typy układów: układ współczulny i przywspółczulny. Układ współczulny jest aktywny w dzień. Pomaga nam w akcji i w działaniu. Układ przywspółczulny aktywuje się w nocy, pomagając nam odpocząć i zregenerować się.
Oba regulowane są przez element Vata. Ich dokładny opis znajduje się w Tabeli.
| Układ współczulny | Układ przywspółczulny |
| aktywuje się w dzień | aktywuje się w nocy |
| w sytuacjach stresowych | w czasie relaksu |
| krew płynie na zewnątrz, do organów zewnętrznych, mniejsza jej ilość dostarczana jest do narządów | krew płynie do organów wewnętrznych, w trakcie snu, jogi, medytacji, itd. |
W reakcji stresu, współczulny układ nerwowy mobilizuje organizm, nadmiernie aktywując pracę bardzo ważnej trójcy: podwzgórza, przysadki i nadnerczy. Twój garnitur hormonalny zaczyna się zmieniać.
Poniżej prześledzisz krok po kroku jak wygląda ten proces.
- Stresor. Od niego wszystko się zaczyna. W odpowiedzi na pojawienie się stresora, pobudzone nadnercza zaczynają produkować hormony, które nazywamy katecholaminami (adrenalina, noradrenalina i dopamina). Wszystko po to, aby przygotować Cię do działania, podjęcia walki lub ewentualnej ucieczki.
- Rozszerzają się oskrzela. Pogłębia się Twój oddech, żebyś mógł/mogła… powtórzę, gdyż jest to ważne, „walczyć lub uciekać”.
- Wątroba zaczyna uwalniać pewien zapas glukozy do krwi, aby Twoje mięśnie zaczęły sprawniej funkcjonować, abyś miał/a więcej siły.
- Rozszerzają się źrenice, abyś lepiej widział/a wroga.
- Zwężają się naczynia krwionośne, tak aby mniej krwi dostawało się na zewnątrz. Krew zaczyna się zagęszczać. Jeżeli zostaniesz zraniona, utracisz jej jak najmniej.
- Serce zaczyna bić szybciej, ciśnienie krwi stale się podnosi, rozprowadzając krew po całym ciele. Najwięcej krwi dostaje się do mięśni, serca i mózgu. Teraz możesz reagować.
Co się dzieje później? Jak przewlekły stres wpływa na organizm?
Katecholaminy (adrenalina, noradrenalina i dopamina), pełnią wiele ważnych funkcji w organizmie. W nadmiarze, mogą siać w nim spustoszenie. W wyniku stresu, w Twoim ciele tworzy się niezliczona ilość szlaków hormonalnych. Jeżeli taki stan utrzymuje się długotrwale, a Ty nieustannie znajdujesz się pod wpływem stresu, dodatkowo uwalnia się kortyzol, który tłumi działanie układu odpornościowego.
Każdą „zbędną” reakcją stresową niszczysz swój układ odpornościowy. Zaczynają się „przytępiać” wyższe funkcje mózgowe. Pojawiają się trudności z analizowaniem, a także w uczeniu się i zapamiętywaniu. Dlatego, że jesteś pod wpływem stresu. To robią z Tobą hormony.
Nagle pojawiają się problemy z tarczycą, nadnerczami lub przysadką. Tak właściwie, to psychosomatyczne objawy stresu mogą dotyczyć niemal każdego układu w organizmie.
Czy istnieją naturalne sposoby na stres? Jak Ajurweda może Cię w tym wesprzeć?
Ajurwedyjskie sposoby na stres?
Medycyna konwencjonalna potwierdza to, co mówi Ajurweda. Jeżeli my sami stwarzamy problem, jeżeli on jest natury mentalnej, to sama dieta może okazać się niewystarczająca.
Jedna z zasad Ajurwedy mówi, że problem psychiczny wymaga podejścia psychologicznego i duchowego. Zaleca się m.in. psychoterapię, wsparcie psychologa ajurwedyjskiego, medytację, terapię kolorami, aromaterapię, masaże, praktyki świadomego oddechu, pranajamę, jogę, spacery i wiele innych.
Jednym z najważniejszych ziół regulujących funkcjonowanie układu nerwowego, które stosuje się w Ajurwedzie jest Brahmi (pol. Bacopa drobnolistna). Nie tylko wykazuje skuteczne działanie wzmacniające umysł i kojące układ nerwowy, ale także właściwości odżywcze: usuwa toksyny i blokady, regeneruje komórki mózgu, wspomaga medytację, uspakaja serce i zapobiega jego chorobom.
P.S. Zachęcam, aby terapię ziołami uprzednio skonsultować z doświadczonym praktykiem ajurwedy. Pamiętajmy też, że zioła nie są remedium na każdą dolegliwość, ale uzupełnieniem Twojego stylu/rytmu dnia codziennego, diety i pięknej pracy nad sobą.
A Ty jak radzisz sobie ze stresem?
Trzymam za Ciebie kciuki,
Ewelina

Wzmianka o artykule w: Oddech i ciało a duchowość—O duchowości oddechu - Ewelina Szalecka
Wzmianka o artykule w: Integrowanie Oddechem—Terapeutyczna Moc Oddechu - Ewelina Szalecka