Kawa… wiele osób nie wyobraża sobie bez niej rozpoczęcia dnia. Latte, Flat White, Espresso, lub mała czarna po obiedzie… 🙂 ta smaczna przyjemność stała się dla wielu smakoszów ważnym rytuałem lub po prostu przyzwyczajeniem codzienności.
Spożywanie umiarkowanej ilości kawy, może mieć korzystny wpływ dla zdrowia. O jej dobroczynnych właściwościach możemy przeczytać… dosłownie wszędzie. Badania pokazują, że kawa jest źródłem przeciwutleniaczy, flawonoidów, witamin z grupy B, zwłaszcza witaminy B3 (niacyny). Kawa zawiera także kwas chlorogenowy, który zmniejsza wchłanianie glukozy z przewodu pokarmowego i poprawia jego wrażliwość na insulinę.
Czy kawa jest odpowiednia dla każdego?
Zgodnie z filozofią ajurwedyjską, każdy człowiek posiada unikalny zestaw właściwości, który wymaga indywidualnego podejścia dla utrzymania zdrowia i równowagi (więcej o doszach przeczytasz w tym teście na moim Blogu).
- Pitta: Kawa ma smak gorzki (według Ajurwedy jest to dobry smak, który implikuje oczyszczanie w organizmie). Termika (smak potrawienny) kawy jest natomiast rozgrzewająca, dlatego będzie niewskazana dla Pitty (lub osób z nadmiarem tej doszy, zwłaszcza tych, które cierpią na dolegliwości trawienne, zgagę lub refluks). Pitta zawiera w sobie elementy ognia z odrobiną wody, zatem, jeżeli „podobne wzmacnia podobne a przeciwne równoważy”, rozgrzwające właściwości kawy mogą dodatkowo rozgrzać ciało i umysł wystarczająco już rozgrzanej Pitty.
- Vata: Osoby z dominującą energią Vata (reprezentowaną przez elementy powietrza i eteru/przestrzeni ), które mają tendencję do zaparć, często nie są w stanie wypróżnić się bez wspomagacza w postaci porannej kawki . Jeśli kawa zalecza problem, warto byłoby rozważyć jej spożywanie na korzyść np. chociażby ciepłej wody (z rana), która wesprze perystaltykę jelit i procesy samoregulacji organizmu. Ponadto, kawa pobudza Vatę, może ją przestymulować zasilając wyczerpanie i uczucie niepokoju. Według Ajurwedy, osoby o konstytucji ciała typu Vata, powinny raczej kawy unikać.
- Kapha: Osoby typu Kapha (reprezentowane przez elementy Ziemi i Wody), które łatwo przybierają na wadze, najlepiej zareagują na kawę. Kawa będzie balansować ich konstytucję (oczywiście spożywana w umiarze) i dodatkowo ją rozrusza.
Jaki wpływ na nasz organizm ma kawa i zawarta w niej kofeina?
Fakt jest taki, że kawa nie dodaje energii, a czerpie z Twoich własnych zasobów. Działa jak neurostymulant—wymusza uczucie nakręcenia, pobudza do działania korzystając z tej energii, którą już masz. Ponadto, po kilku filiżankach zaczynasz wypłukiwać mikroelementy ze swojego organizmu, zwłaszcza wapń.
Jak działa kofeina?
Kofeina, tzw. cząsteczka „przeciwsenna”, w swojej budowie jest bardzo podobna do przywołującej sen adenozyny. Gdy poziom adenozyny jest podwyższony—odczuwasz senność. Ważna uwaga: Twoje ciało wie co robi. W mądry sposób korzysta z tego systemu—po wzmożonym fizycznym lub intelektualnym wysiłku przywołuje uczucie zmęczenia i senności.
Mózg człowieka zbudowany jest z wrażliwych na adenozynę receptorów. Kofeina blokuje te receptory, sprawiając, że Twój organizm nie otrzymuje informacji: „Jestem zmęczona/y, czas się zregenerować, pójść spać”. Twoje ciało zostaje niejako „oszukane”, jesteś w stanie wytrzymać dłużej bez snu, a wiadomym jest, że nienaturalnie krótki lub płytki sen zakłóca procesy samonaprawcze i niekorzystnie wpływa na prawidłowe funkcjonowanie organizmu.
Co zamiast kawy?
- Matcha (sproszkowana zielona herbata)—zawiera w sobie kofeinę, ale nie w takich ilościach jak kawa. Mała ciekawostka: kofeinę znajdziesz we wszystkich rodzajach herbaty (biała herbata zawiera jej najmniej, czarna najwięcej, a zielona w stopniu umiarkowanym).
- Damiana—zioło podnosi koncentrację i obniża napięcie nerwowe, jest doskonałe dla osób, które mają trudności w uczeniu się, zapamiętywaniu lub doświadczają trudności poznawczych.
A co, jeśli nie wyobrażasz sobie dnia bez kawy?
Jeśli tak, mam dla Ciebie kilka małych podpowiedzi:
- Ajurweda nie jest ortodoksyjna (ścisła dieta zalecana jest w najostrzejszych przypadkach)… najlepiej trawisz i przyswajasz gdy… jesteś zrelaksowany/a. Nikt nie zmusza Cię do rezygnowania z codziennych rytuałów. Jeśli lubisz kawę a jej spożywanie sprawia Ci wiele radości, nie musisz odkładać na bok tej małej przyjemności. Sedno tkwi w tym, aby mieć umiar. Decyzja zawsze należy do Ciebie 🙂
- Ponadto, jeśli na etapie przygotowywania kawy, dodasz do niej kardamon i cynamon, wesprzesz proces usuwania kofeiny z Twojego organizmu
- Kawę spożywaj w pierwszej połowie dnia, najlepiej do godziny 10:00 (jest to czas doszy Kapha). Nie pij jej na pusty żołądek.
- Obserwuj jak czujesz się po spożyciu kawy. Słuchaj swojego ciała. Zadaj sobie pytanie czy kawa Ci służy. Ciało zawsze zna odpowiedź.
Podsumowanie
Ajurweda jest medycyną indywidualną. To co służy Tobie, może nie być najlepszym rozwiązaniem dla kogoś innego. Pomimo szeroko udokumentowanych zdrowotnych właściwości kawy, zaleca się, aby ograniczyć lub unikać jej spożywania w szczególnych przypadkach. Bowiem, nieodzownym warunkiem szczęścia i zdrowia jest zachowanie umiaru we wszystkich dziedzinach życia 🙂
Ufam, że niniejszy artykuł dostarczył Ci inspiracji.
Życzę Ci dużo zdrowia!
Z miłością,
Ewelina